„NAGA” – fotografia/”NAKED” – photography (2005)

Od zawsze odkąd istnieje fotografia, istnieli również fotografowie, którzy cały swój talent i artyzm poświęcali szczególnemu jej rodzajowi, jakim jest fotografia aktu. Sięgając po ten temat, z pewnością kierowali się poczuciem, że dotykają tematu tabu, ze zrozumiałych względów budzącego nie tylko różne komentarze i reakcje oglądających, ale zwykłą, erotyczną ciekawość. Często w pogoni za sensacją zapominamy, że pośrodku, między fotografem a odbiorcą jest po prostu naga kobieta, traktowana najczęściej przez obie strony jak przedmiot pożądania, nie zaś jak podmiot poznawania. Fotografia aktu to nie tylko fotografia ciała – to przede wszystkim fotografia duszy, w tym niezwykłym cielesnym obnażeniu. Do takiego właśnie przesłania nawiązuje cykl zdjęć „NAGA”, stworzony przez znakomitego fotografa, Jacka Jędrzejczaka „Konrada”.

Na projekt „NAGA” składa się kilkadziesiąt zdjęć zamkniętych w cztery spójne rozdziały. Mamy więc: Wodę, Powietrze Ogień i Ziemię – obramowane konsekwentnymi klamrami Prologu i Epilogu. Sama zaś treść to kobieta i owe żywioły, kobieta w tych żywiołach, kobieta realizująca się przez te żywioły i wreszcie kobieta utożsamiająca się z tymi żywiołami. Właśnie to znajdziemy na fotografiach Jacka Jędrzejczaka, zmuszających każdego odbiorcę do innego spojrzenia na nagość. Dzięki takiemu spojrzeniu widzimy nagość, której nie ma, nagość, która jest nagim wnętrzem, a nie tylko zewnętrzną powłoką pozbawioną… „majtek”.

Jacek Jędrzejczak postawił przed sobą nie lada zadanie. Znawcy przedmiotu mówią, że kobietę rozbiera się raz, i wtedy jest to najciekawsze. Znam albumy, na których stronach nie zobaczymy nic innego ponad najwymyślniejsze w pozach akty blondynek, brunetek i oczywiście rudych. Nudzi to po pewnym czasie odbiorcę – nie tylko kobietę, ale także… mężczyznę. Wszyscy szukamy bowiem czegoś więcej, tym bardziej, że wokół pełno erotyzmu i seksu zarówno w słowach, czynach, jak i oczywiście w obrazach. Ukazanie kobiety jako żywioły nie jest tylko zabiegiem czysto technicznym, mającym odbiorcę bardziej „zaangażować” w oglądanie. Jacek Jędrzejczak musiał niejako czterokrotnie odpowiedzieć sobie na te same pytania, tyle że w innych aspektach. I wyszedł z tej próby zwycięsko, bo można by z tych przypisanych poszczególnym żywiołom zdjęć wydrukować kolejne, osobne albumy, i żaden z nich nie byłby powieleniem poprzedniego.

Warto również przyjrzeć się tym zdjęciom od strony czysto fotograficznej. Są to zdjęcia cyfrowe. Osobiście, ze względu na tematykę albumu, powiedziałabym takiej technice – nie, bo moim zdaniem, cyfrowe techniki „zabierają” tę tak potrzebną nutkę romantyzmu, zamieniając tajemnicę żelatyny w piksele. Jednak, nigdy nie mów nigdy… Jacek Jędrzejczak niezwykle wyraźnie przypomina mi prawdę starą jak świat, że zdjęcie robi człowiek, nie aparat… A w jaki sposób wykonane zostały fotografie z cyklów Woda i Powietrze?! Zapewniam, że wyłącznie „analogowo”!.

Projekt „NAGA” powstał przede wszystkim z myślą wydania albumu fotograficznym o wysokich walorach artystycznych. Złożył się na tę publikację wybór kilkudziesięciu czarno-białych i kolorowych zdjęć z tysięcy wykonanych przez Jacka Jędrzejczaka „Konrada” w okresie ostatnich lat.

Rytm tej fotograficznej opowieści wyznaczają wspomniane wcześniej cztery żywioły. Znakomitym komentarzem do zdjęć są teksty wybitnego psychologa, Jacka Sanatorskiego, zaś całość zamknie w projekcie graficznym klasy samej w sobie prof. Lech Majewski.

The „NAKED” project comprises several dozen photographs gathered in four organised chapters. We have: Water, Air, Fire, and Earth. The contents is woman and the aforementioned elements, woman in those elements, woman realising herself through those elements, and finally woman identifying herself with those elements. This is what Jacek Jędrzejczak’s photographs are showing us by forcing each beholder to see nakedness with a different eye. Thanks to this we see nakedness that is not there, nakedness that is the bared inside and not just the outer shell devoid of… „knickers”.

Iza Wojciechowska – curator of the exhibition/kurator wystawy

Project carried out in the years 2002-2005

– 2013, the Polish Act of photographs, National Museum in Gdansk (05.07-15.09.2013)

– 2008, XXI Days of Photography in Swidnica, Public Library – Swidnica (19.09-30.10.2008)

– 2008, MCC Photography Gallery – Ostrowiec Swietokrzyski (01-31.08.2008)

– 2005, Green Gallery – Warsaw (10-30.11.2005)

Galeria Fotografii, Ostrowiec Świętokrzyski (wystawa zbiorowa The Book/Naga/Malowane w Yiddish) 2008